رقعه‌اى كه به جناب سعد الملك نوشته بودى در باب حكومت صاحب ديوان و گفتگويى كه در باب بنادر كرده بودى ، همه صحيح است ؛ الا آن كه در باب كسر عمل گمرك‌ها ضبط كرده ، اسم كسر عمل و ضرر را برده‌اى . بعد از اين ديگر اسمى از بابت كسر عمل نبر ، به علت آن كه از خارجه و داخله آنقدر تفاوت بنادر را گفته و نوشته‌اند كه ديگر بر شاه و هيچ كس نمىتوان مدلل داشت كه منفعت ندارد . در باب خودم هم كار از آن گذشته است كه بخواهند پنهان كنند ، طبل زير گليم است و براى سعد الملك هم انصافا بعد از اين ديگر حكومت بنادر به كار نمىخورد . گمرك بوشهر را فرنگىها بدنام و رسوا كردند ، صلاح اخوى در استعفا است و در اين حالت هرگاه بقاعده و بموقع مرا بخواهند ، عزل من هم صلاح و خيريت است . صلاح اين‌ها موقوف به مشيت خداوند است . به جان عزيزت و به ارواح پدرم كه از كار خسته شده‌ام . راست است ، حكومت خوب چيزى است ، ولى به تلخى جان كندن اين دو سه ماه آخر سال و تزلزل و معضل و مفارقت ارحام و عيال و آوارگى از وطن نمىارزد . شنبه 12 جمادى الاول 1307 قمرى هو فرزند مكرم من وضع غريبى شده است . كار عربستان كه از چهار طرف راه آمدوشد و ارسال و رسول و رسائل و مخابرات بسته شده ، بناى تحريرات را از طريق فارس گذارده بودم ؛ آن هم با حركت جهاز لنج تصادف نكرده ، پانزده روز تمام تعويق افتاد . بارى ، امروز كه 12 است ، چند فقره تلگراف لازم داشتم ، با آدم مخصوص فرستادم كه بياورند در بوشهر بگويند . در اين ضمن هم پاره‌اى مطالب متروكهء معطله را به شما اظهار مىكنم . اولا در باب حساب من با كارگزاران حضرت و الا ظل السلطان ، فردى كه سابق نوشته بودم اختلاف حاصل كرد ، چند فقره سند از كارگزاران حضرت و الا در محل بود ، نقد آوردند كه مزيد دريافتى ايشان شد . حالا در صورتى كه بخواهند مواجب شش ماههء ثانى سوار بختيارى را برات به اسم چهار محال توجيه بزنند ، مطابق اين فردى كه در جوف است يك هزار و هفت‌صد و چهل و دو تومان ، من از حضرت و الا طلبكار مىشوم كه ديگر به وصالش نخواهم رسيد . در محمره هم به همان ترتيب پارساله ، مخابرات بدون تعطيل خواهد رسيد . كار لرستان ديگر از آن گذشته است كه به اين زودى اصلاح شود و راه تلگراف و آمدوشد مسافر و قوافل مفتوح باشد . طومار بنائىهاى سيچقان ئيل را تمام به دفعات فرستادم ؛ انشاء الله به دست و مهربانى خان مستوفى ، به قسم دلخواه صورت خواهد گرفت . قبض هذه السنهء اودئيل حاجى استاد على را هم با اسناد ديگر بعد از ورود محمره مىفرستم كه مشغول صدور اسناد خرج باشيد . خواهشى كه از شما دارم و مكرر نوشته‌ام ، اين است كه فرمان خالصجات را چه از